Làn sóng "Robot thay thế con người" thúc đẩy nhanh chóng việc đào tạo nhân tài có kỹ năng đa dạng trong ngành hàn.
Thời gian phát hành:
2026-01-24
Khi quá trình chuyển đổi thông minh trong sản xuất bước vào giai đoạn sâu hơn, xu hướng "thay thế robot" trong lĩnh vực hàn đã trở nên không thể đảo ngược. Trước tình trạng thiếu hụt hàng triệu thợ hàn và nhu cầu cấp thiết về sự phát triển kỹ năng do sự gia tăng nhanh chóng của các thiết bị thông minh, ngành công nghiệp đang đẩy nhanh việc đào tạo nguồn nhân lực đa năng—thành thạo các kỹ thuật hàn, vận hành AI và bảo trì thiết bị—thông qua nhiều con đường khác nhau như đổi mới công nghệ, nâng cấp vai trò nghề nghiệp và hợp tác giữa ngành công nghiệp và giáo dục đại học. Cách tiếp cận đa chiều này nhằm giải quyết đồng thời hai thách thức: "thiếu hụt lao động" và "mất cân đối về kỹ năng".
Khi quá trình chuyển đổi thông minh trong sản xuất bước vào giai đoạn sâu hơn, xu hướng "thay thế robot" trong lĩnh vực hàn đã trở nên không thể đảo ngược. Trước tình trạng thiếu hụt hàng triệu thợ hàn và nhu cầu cấp thiết về sự phát triển kỹ năng do sự gia tăng nhanh chóng của các thiết bị thông minh, ngành công nghiệp đang đẩy nhanh việc đào tạo nguồn nhân lực đa năng—thành thạo các kỹ thuật hàn, vận hành AI và bảo trì thiết bị—thông qua nhiều con đường khác nhau như đổi mới công nghệ, nâng cấp vai trò nghề nghiệp và hợp tác giữa ngành công nghiệp và giáo dục đại học. Cách tiếp cận đa chiều này nhằm giải quyết đồng thời hai thách thức: "thiếu hụt lao động" và "không phù hợp về kỹ năng".
Hàn, một nghề nghiệp cốt lõi trong sản xuất công nghiệp, từ lâu đã đối mặt với tình trạng khó khăn về nguồn cung lao động. Dữ liệu từ bên thứ ba cho thấy đến năm 2025, tình trạng thiếu thợ hàn trong nước tại Trung Quốc đã lên tới 5 triệu người, và dự báo con số này sẽ tăng lên 10 triệu vào năm 2033. Tại khu vực Đồng bằng sông Dương Tử—trung tâm sản xuất lớn—khoảng cách về các vị trí hàn đã vượt quá 200.000 chỗ làm việc. Độ tuổi trung bình của những thợ hàn có kinh nghiệm hiện nay đã vượt quá 45 tuổi, trong khi thế hệ trẻ ngày càng ít muốn gia nhập ngành này do điều kiện làm việc khắc nghiệt và mức độ ghi nhận chuyên môn thấp, dẫn đến cuộc khủng hoảng nhân tài ngày càng nghiêm trọng. Cùng lúc đó, các ngành như ô tô, kết cấu thép và đóng tàu đã nâng cao yêu cầu về độ chính xác trong hàn xuống mức dưới 0,1 milimet. Hàn thủ công truyền thống gần như không thể đáp ứng được những đòi hỏi này trong quá trình nâng cấp công nghiệp, khiến việc "thay thế bằng robot" trở thành lựa chọn tất yếu.
Sự phát triển của các thiết bị hàn thông minh đang tiếp thêm động lực mới cho ngành công nghiệp này. Các công ty, tiêu biểu là Kony Technology, đang phát triển những robot hàn thông minh có khả năng nhận diện AI và tái tạo 3D, cho phép thực hiện các chức năng tiên tiến như khởi động một chạm mà không cần lập trình trước và theo dõi trực tiếp vùng hồ quang nóng chảy trong thời gian thực. Robot hàn di động thế hệ thứ ba do chính họ phát triển đang dần được đưa vào thị trường. Tại xưởng sản xuất của Công ty Cơ điện Tử Nhôm Tây Nam Trùng Khánh, các trạm làm việc với robot hàn đã thay thế các bàn làm việc truyền thống, giúp giảm thời gian hàn mỗi sản phẩm từ 40 phút xuống còn 20 phút, nâng tỷ lệ đạt chuẩn từ 85% lên đến 99%, đồng thời cải thiện đáng kể môi trường làm việc nhờ các buồng vận hành kín và hệ thống lọc bụi. Những robot như dòng robot kiểm soát lực do các công ty như ELITE Robots giới thiệu có thể duy trì độ chính xác hàn trong phạm vi 0,1 milimet, bù đắp cho sai lệch chi tiết lên đến 2 milimet, đồng thời mang lại hiệu suất ổn định ngay cả khi hoạt động liên tục cường độ cao suốt 72 giờ.
Việc nâng cấp thiết bị đang thúc đẩy sự "tiến hóa" của khung nghề nghiệp, biến những thợ hàn truyền thống thành những "người hướng dẫn robot". Bộ Nhân lực và An sinh Xã hội đã giới thiệu hai chức danh nghề nghiệp mới—“Nhân viên vận hành thiết bị cắt bằng robot” và “Thợ lắp ráp trạm làm việc robot hàn”—định hướng rõ ràng cho quá trình chuyển đổi kỹ năng. Ông Hoàng Trung Lộ, một thợ hàn kỳ cựu tại Công ty Ô tô Trường An Trùng Khánh, đã tận mắt chứng kiến sự thay đổi này: "Trước đây, tôi phải làm việc dưới nhiệt độ cao và ánh sáng chói chang, toàn thân đầy sẹo bỏng. Giờ đây, khi điều khiển thiết bị thông minh, tôi chỉ cần thiết lập các thông số và theo dõi thời gian thực—môi trường làm việc và mức độ an toàn đã được cải thiện đáng kể." Ông Khưu Phù Quý từ Tập đoàn Meixin Trùng Khánh từng là một nhân viên vận hành bình thường nay đã chuyển sang trở thành kỹ sư cắt gọt thông minh. Nhờ thành thạo lập trình và tối ưu hóa thông số, ông hiện điều khiển hàng chục loại thiết bị khác nhau, đạt được mô hình hiệu quả "một người giám sát nhiều máy".
Để giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân tài mang tính cấu trúc, ngành công nghiệp đang xây dựng một hệ thống đào tạo đa dạng. Thành phố Bảo Định đi đầu trong việc thành lập "Liên minh Nền tảng Hợp tác Đổi mới Công nghệ Hàn và Kiểm định Thông minh Số", áp dụng mô hình "liên minh xưởng sáng tạo + học viện thợ thủ công" để hợp tác với các trường đại học và doanh nghiệp nhằm thực hiện đào tạo có mục tiêu. Các giáo sư đại học giảng dạy kiến thức lý thuyết, trong khi các thợ thủ công trong ngành giám sát việc hướng dẫn thực hành, tích hợp các dự án thực tế vào chương trình học. Sáng kiến này đã đào tạo hơn 50 chuyên gia trong các lĩnh vực như thiết kế quy trình hàn cấp độ hạt nhân. Các công ty như Công ty Cơ điện Tử Nhôm Tây Nam và Chongqing Changan Automobile triển khai các chương trình đào tạo nội bộ nhằm khuyến khích nhân viên học các kỹ năng như lập trình và bảo trì thiết bị, giúp những thợ hàn truyền thống vượt qua các giới hạn nghề nghiệp. Nhiều người sau khi chuyển đổi nghề nghiệp cho biết thu nhập của họ tăng đáng kể và cơ hội phát triển sự nghiệp cũng mở rộng hơn.
"Robot không thay thế con người mà đang định hình lại cấu trúc nhu cầu về nhân tài," theo một đại diện từ Kony Technology. Hàn thông minh đòi hỏi sự tích hợp sâu rộng giữa "các thuật toán AI, quy trình hàn và phần cứng robot," do đó nhân tài đa năng trở thành cốt lõi của sức cạnh tranh trong ngành công nghiệp. Giáo sư Mo Yuanming từ Đại học Công nghệ và Kinh doanh Trùng Khánh đề xuất đẩy nhanh việc xây dựng các tiêu chuẩn nghề quốc gia cho các vị trí hàn thông minh, cải thiện hệ thống đánh giá nhân tài, đồng thời thúc đẩy sự gắn kết chính xác với nhu cầu thị trường thông qua hợp tác giữa ngành công nghiệp và giáo dục cũng như các cuộc thi kỹ năng.
Từ "vận hành thủ công" sang "hợp tác giữa người và máy," và từ "công nhân chân tay dựa trên kinh nghiệm" đến "người hướng dẫn định hướng bởi công nghệ," ngành hàn đang trải qua quá trình đổi mới nhân tài và nâng cấp công nghiệp trong làn sóng trí tuệ hóa. Khi hệ thống đào tạo ngày càng được hoàn thiện, các nhân tài hàn đa năng sẽ trở thành trụ cột quan trọng hỗ trợ sự phát triển chất lượng cao của ngành sản xuất, thúc đẩy những bước nhảy vọt toàn diện về hiệu quả, chất lượng và an toàn trong lĩnh vực hàn.
THÊM THÔNG TIN
CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN THAM KHẢO CÁC SẢN PHẨM CỦA CHÚNG TÔI MỘT CÁCH KỊP THỜI
LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI
Tầng 6, Xưởng 3, Tòa nhà Nhà máy Tiêu chuẩn Hồng Hương, số 2 đường Hồng Lợi, Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc
